Hoe beheer ik capaciteitsplanning en pieken in Fabric?

Capaciteitsplanning in Microsoft Fabric beheer je door inzicht te krijgen in je verbruik van capacity units, piekbelasting te identificeren en proactief bij te sturen via de ingebouwde monitoring- en beheeropties. Fabric werkt met een gedeeld capaciteitsmodel waarbij workloads concurreren om dezelfde resources, wat betekent dat onbeheerd verbruik snel leidt tot vertraging of throttling. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over capaciteitsplanning en het beheren van pieken in Fabric.

Wat zijn capacity units en hoe werken ze in Fabric?

Capacity units (CU’s) zijn de rekeneenheden waarmee Microsoft Fabric de beschikbare verwerkingscapaciteit meet en verdeelt. Elke Fabric-capaciteit heeft een vast aantal CU’s, afhankelijk van de gekozen SKU. Alle workloads binnen die capaciteit, zoals Power BI-rapporten, Spark-jobs, Dataflows en pipelines, delen deze pool van CU’s.

Het systeem werkt met een mechanisme van smoothing: korte pieken in verbruik worden over een langere periode uitgemiddeld. Hierdoor kan een workload tijdelijk meer verbruiken dan het strikte aandeel, mits de gemiddelde belasting over de tijd binnen de limieten blijft. Overschrijdt het cumulatieve verbruik de beschikbare capaciteit structureel, dan treedt throttling op en worden nieuwe aanvragen vertraagd of geweigerd.

De grootte van de capaciteit bepaal je bij de aanschaf van een Fabric-licentie. Een F2-capaciteit biedt twee CU’s, terwijl een F64 aanzienlijk meer rekenkracht levert. Hoe groter de capaciteit, hoe meer workloads gelijktijdig kunnen draaien zonder dat ze elkaar hinderen.

Hoe meet je het huidige capaciteitsverbruik in Microsoft Fabric?

Het huidige capaciteitsverbruik in Microsoft Fabric meet je via de Microsoft Fabric Capacity Metrics-app, een gratis beschikbare Power BI-app die je installeert vanuit AppSource. Deze app geeft een gedetailleerd overzicht van het CU-verbruik per workload, per tijdseenheid en per gebruiker.

In de Capacity Metrics-app vind je onder andere:

Verbruiksgrafieken per tijdstip: je ziet precies wanneer piekbelasting optreedt en welke workload daarvoor verantwoordelijk is.
Throttling-indicatoren: de app toont wanneer en hoe lang throttling actief was, zodat je de impact op eindgebruikers kunt inschatten.
Verdeling per workspace en item: je kunt inzoomen op specifieke Spark-notebooks, pipelines of semantische modellen om te zien welke het meeste verbruiken.
Historische trends: door meerdere weken te vergelijken, herken je structurele patronen in het verbruik.

Naast de Metrics-app biedt het Fabric Admin Portal een overzicht op capaciteitsniveau. Capaciteitsbeheerders kunnen hier waarschuwingen instellen en de status van actieve workloads inzien. Regelmatige controle van deze dashboards is essentieel voor effectief Microsoft Fabric-beheer.

Wat veroorzaakt pieken in het capaciteitsverbruik van Fabric?

Pieken in het capaciteitsverbruik van Fabric ontstaan wanneer meerdere zware workloads tegelijkertijd worden uitgevoerd. De meest voorkomende oorzaken zijn geplande batchverwerking, interactieve rapportage door veel gebruikers tegelijk en slecht geoptimaliseerde Spark-jobs of DAX-queries.

Specifieke situaties die regelmatig tot piekbelasting leiden, zijn:

Maandafsluiting of rapportageperiodes: veel gebruikers openen tegelijk dashboards of starten verversingen op hetzelfde moment.
Ongeoptimaliseerde dataflows: dataflows die grote hoeveelheden data ophalen zonder partitionering of incrementeel laden, verbruiken onevenredig veel CU’s.
Spark-notebooks zonder resource-limieten: een notebook dat zonder begrenzingen draait, kan de volledige beschikbare capaciteit opeisen.
Niet-gespreide planningen: wanneer meerdere pipelines op hetzelfde tijdstip zijn gepland, stapelen de verzoeken zich op.
Complexe semantische modellen: grote modellen met inefficiënte metingen zorgen voor hoge geheugen- en CPU-belasting bij elke query.

Inzicht in de oorzaak is de eerste stap. De Capacity Metrics-app helpt je de precieze workload en het tijdstip te identificeren, zodat je gericht kunt ingrijpen.

Hoe voorkom je throttling tijdens piekbelasting in Fabric?

Throttling tijdens piekbelasting in Fabric voorkom je door workloads te spreiden, zware taken te optimaliseren en gebruik te maken van de ingebouwde prioriteits- en pauzeermechanismen. Throttling treedt op als het cumulatieve verbruik de beschikbare CU’s over een bepaalde periode overschrijdt, dus het doel is die overschrijding te vermijden.

Praktische maatregelen om throttling te voorkomen:

Spreid geplande taken: plan pipelines en verversingen niet allemaal op het volle uur, maar verspreid ze over de dag of nacht.
Gebruik workload-instellingen: in het Admin Portal kun je per workloadtype een maximumpercentage van de capaciteit instellen, zodat één workload nooit alles opeist.
Optimaliseer Spark-configuraties: gebruik de juiste node-grootte en stel auto-scaling in met een realistisch maximumaantal nodes.
Schakel incrementeel laden in: dataflows en semantische modellen die alleen gewijzigde data verwerken, verbruiken een fractie van de CU’s vergeleken met een volledige verversing.
Stel query-time-outs in: langlopende queries die vastlopen, blokkeren capaciteit. Een time-out zorgt ervoor dat ze worden afgebroken.

Voor omgevingen die ook overheidswerkzaamheden ondersteunen, gelden vaak aanvullende eisen rondom beschikbaarheid. Lees meer over de specifieke aanpak voor Microsoft Fabric voor de overheid.

Wanneer is het verstandig om je Fabric-capaciteit op te schalen?

Het is verstandig om je Fabric-capaciteit op te schalen wanneer je structureel throttling ervaart, de wachttijden voor eindgebruikers toenemen of wanneer nieuwe workloads worden toegevoegd die niet passen binnen het huidige CU-budget. Incidentele pieken rechtvaardigen geen opschaling, maar een patroon van dagelijkse overschrijdingen wel.

Signalen die wijzen op de noodzaak tot opschaling:

De Capacity Metrics-app toont dagelijks throttling-periodes van meer dan enkele minuten.
Gebruikers melden trage rapporten of time-outs op momenten die overeenkomen met hoge CU-belasting.
Nieuwe projecten of teams worden aan de capaciteit toegevoegd zonder dat bestaande workloads worden verminderd.
Optimalisaties zijn doorgevoerd, maar het verbruik blijft structureel boven de limieten.

Microsoft Fabric biedt de mogelijkheid om capaciteit tijdelijk op te schalen via de Azure-portal. Dit maakt het mogelijk om voor piekperiodes, zoals kwartaalafsluitingen, tijdelijk meer CU’s in te zetten en daarna terug te schalen. Zo betaal je alleen voor extra capaciteit wanneer dat echt nodig is.

Hoe stel je een capaciteitsplan op voor Microsoft Fabric?

Een capaciteitsplan voor Microsoft Fabric stel je op door het huidige verbruik te meten, toekomstige groei te schatten, kritieke workloads te prioriteren en spelregels vast te leggen voor het gebruik van de gedeelde capaciteit. Een goed plan voorkomt verrassingen en maakt bewuste keuzes over opschaling mogelijk.

Een effectief capaciteitsplan bevat de volgende onderdelen:

Baseline meten: gebruik de Capacity Metrics-app om het gemiddelde en piekverbruik over minimaal vier weken in kaart te brengen.
Workloads categoriseren: onderscheid kritieke productieprocessen van experimenten en ontwikkelwerk. Overweeg aparte capaciteiten voor productie en ontwikkeling.
Groeiprognose opstellen: schat hoeveel nieuwe gebruikers, datasets of workloads in 2026 worden verwacht en vertaal dat naar extra CU-behoefte.
Drempelwaarden en alerting instellen: definieer op welk verbruikspercentage een waarschuwing wordt verstuurd, zodat je tijdig kunt ingrijpen.
Spelregels voor teams vastleggen: spreek af welke workloads voorrang krijgen, wanneer zware taken mogen draaien en wie verantwoordelijk is voor capaciteitsbewaking.
Periodieke evaluatie plannen: evalueer het plan elk kwartaal en pas het aan op basis van actuele verbruiksdata.

Een capaciteitsplan is geen eenmalige exercitie, maar een levend document dat meegroeit met de organisatie en het gebruik van Fabric.

Hoe DBA helpt met capaciteitsplanning in Microsoft Fabric

Capaciteitsplanning in Fabric vraagt om technische kennis, continue monitoring en het vermogen om verbruiksdata te vertalen naar concrete acties. Wij ondersteunen organisaties bij elk onderdeel van dit proces, van de eerste analyse tot het inrichten van structurele bewaking.

Wat wij bieden op het gebied van Microsoft Fabric-beheer en capaciteitsplanning:

Verbruiksanalyse: we analyseren het huidige CU-verbruik via de Capacity Metrics-app en identificeren de grootste verbruikers en knelpunten.
Optimalisatie van workloads: we optimaliseren Spark-configuraties, dataflows en semantische modellen om onnodig verbruik te reduceren.
Inrichten van monitoring en alerting: we zorgen dat de juiste personen tijdig worden gewaarschuwd bij dreigende throttling.
Capaciteitsadvies: we adviseren over de juiste SKU-keuze en het moment waarop opschaling zinvol is, afgestemd op jouw budget en groeiplannen.
Opstellen van een capaciteitsplan: we leveren een concreet plan met drempelwaarden, spelregels en een evaluatiecyclus.

Wil je meer grip op je Fabric-capaciteit en pieken beter beheersen? Neem contact met ons op en we kijken samen naar de beste aanpak voor jouw situatie.